काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसमाथि लगाइएका केही प्रतिबन्ध निलम्बन गरेपछि अमेरिका र युक्रेनबीचको तनाव चुलिएको छ । अमेरिकी सहयोगमा अनिश्चितता बढेसँगै युक्रेनले अमेरिकाको साथबिना रुसविरुद्धको युद्ध कति समयसम्म जारी राख्न सक्छ भन्ने प्रश्नसमेत उठ्न थालेको छ ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसमाथिको दबाब कम गर्दा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई युद्ध लम्ब्याउन थप प्रोत्साहन मिल्ने बताएका छन् । सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले अमेरिकी प्रतिबन्ध हटाउनु, रुसमाथिको दबाब घटाउनु र उसलाई आर्थिक लाभ पुग्ने अवस्था सिर्जना गर्नुले रुसी आक्रमणलाई निरन्तरता दिन सहयोग पुग्ने बताएका हुन् ।
सन् २०२२ मा रुसले युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको आक्रमण सुरु गरेयता अमेरिकाले किभलाई सैन्य हतियार, गुप्तचर सूचना तथा सञ्चार प्रविधिसम्बन्धी सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यस्तो सहयोगमा कमी आए युक्रेनलाई रुसी क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणको पूर्वसूचना प्राप्त गर्न तथा तिनको प्रतिकार गर्न थप कठिनाइ हुन सक्ने आकलन गरिएको छ ।
अमेरिकी कम्पनी स्पेसएक्सले उपलब्ध गराउँदै आएका स्टारलिंक र स्टारसिल्ड उपग्रह सञ्चार सेवामा देखिएको अवरोधले पनि युक्रेनी सेनाको अमेरिकी प्रविधिमाथिको निर्भरता उजागर गरेको छ । युद्धमैदानमा सैनिकबीच सञ्चार कायम राख्न र सैन्य गतिविधि सञ्चालन गर्न यी सेवाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएका छन् ।
अमेरिकी सहयोगको भविष्य अन्योलमा परेपछि जेलेन्स्कीले युरोपेली संघ (ईयू)का नेताहरूसँग थप आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका छन् । उनले आगामी वर्ष युद्ध सञ्चालन, हतियार खरिद तथा देशको प्रतिरक्षा क्षमता कायम राख्न थप ७० अर्ब युरो आवश्यक पर्ने बताएका छन् ।
ईयूले यसअघि पनि युक्रेनलाई आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको छ । तर, लामो समयदेखि जारी युद्धले युक्रेनी अर्थतन्त्रमा पारेको असर र बढ्दो बजेट घाटाका कारण थप आर्थिक स्रोत जुटाउनुपर्ने दबाब बढेको छ । यसैबीच, रोक्का गरिएका रुसी केन्द्रीय बैंकका सम्पत्ति युक्रेनलाई सहयोग गर्न प्रयोग गर्ने विषयमा पनि छलफल भइरहेको छ । यद्यपि, यसबारे सदस्य राष्ट्रहरूबीच सहमति जुट्न सकेको छैन ।
अमेरिका र युक्रेनबीच ऊर्जा नीतिलाई लिएर पनि मतभेद देखिएको छ । युक्रेनले रुसी ऊर्जा केन्द्रहरूलाई लक्षित गरी गर्ने आक्रमणले विश्व बजारमा इन्धनको मूल्य बढाउन सक्ने भन्दै ट्रम्पले त्यस्ता आक्रमण रोक्न आग्रह गरेका छन् । तर, रुसले भने युक्रेनका ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै आक्रमण जारी राखेको छ ।
पूर्वअमेरिकी राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुसको प्रशासनमा कूटनीतिज्ञका रूपमा काम गरेका ड्यानियल फ्रिडले अमेरिकी नीतिले युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासलाई कमजोर बनाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । उनका अनुसार रुसमाथिको दबाब घटाउँदा युक्रेनले थप मानवीय पीडा भोग्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ र पुटिनलाई युद्ध जारी राख्न प्रोत्साहन मिल्न सक्छ ।
यसरी अमेरिकी सहयोगको अनिश्चितता, युरोपमाथि बढ्दो आर्थिक भार र रुसमाथिको दबाब कायम राख्ने विषयले युक्रेन युद्धको आगामी दिशा थप जटिल बन्दै गएको छ ।
प्रतिक्रिया