काठमाडौं । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच युक्रेन युद्धको समाधान, विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति, इरानको अवस्था र दुई देशबीचको सम्बन्धबारे शुक्रबार टेलिफोन वार्ता भएको छ। वार्तापछि ट्रम्पले रुसले अमेरिका र विश्व बजारमा ठूलो परिमाणमा डिजेल आपूर्ति गर्ने सहमति भएको बताएका छन्।
ट्रम्पका अनुसार रुसले तत्काल तीन लाख टनभन्दा बढी डिजेल आपूर्ति गर्नेछ। त्यसपछि नोभेम्बरमा थप पाँच लाख टन र त्यसलगत्तै १० लाख टन डिजेल उपलब्ध गराउने योजना छ। रुसी डिजेल प्रशोधन केन्द्रको अवस्थाअनुसार छोटो अवधिमा थप ३० लाख टन डिजेल आपूर्ति गरिने पनि ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत बताएका छन्।
अमेरिकी समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार ट्रम्पको घोषणापछि अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले रुसी मूलको डिजेलको बिक्री, ढुवानी र आयातलाई अस्थायी रूपमा अनुमति दिने व्यवस्था गरेको छ। यसले युक्रेन युद्धपछि रुसमाथि लगाइएका ऊर्जा प्रतिबन्धको कार्यान्वयनमा परिवर्तन आएको संकेत गरेको छ।
ऊर्जा आपूर्तिमा सहकार्यको संकेत
क्रेमलिनका अनुसार वार्ताका क्रममा पुटिनले अमेरिका तथा विश्वका अन्य बजारमा तेल र पेट्रोलियम पदार्थ आपूर्ति गर्न रुस तयार रहेको बताएका थिए। रुसी राष्ट्रपतिले यस्तो आपूर्तिले समग्र विश्व अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गरेको समाचार संस्था अनादोलु एजेन्सीले जनाएको छ।
रुसले डिजेल आपूर्ति बढाउने घोषणा यस्तो समयमा गरेको छ, जतिबेला अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा आपूर्ति र मूल्यको दबाबबारे चिन्ता बढिरहेको छ। ट्रम्पले प्रस्तावित आपूर्तिले डिजेलको मूल्य घटाउन सहयोग पुग्ने दाबी गरेका छन्। यद्यपि, यसले अमेरिकी तथा विश्व बजारमा मूल्य कति घटाउँछ भन्नेबारे ऊर्जा क्षेत्रका विश्लेषकहरूले तत्काल ठूलो प्रभाव पर्नेमा शंका व्यक्त गरेका छन्।
यसैबीच, रुसी उपप्रधानमन्त्री अलेक्जेन्डर नोभाकले डिजेल निर्यातसम्बन्धी प्रतिबन्ध निर्धारित समयभन्दा अगाडि हटाउने प्रक्रिया अघि बढाइने बताएका छन्। रुसले अमेरिका लगायत अन्य बजारमा थप इन्धन पठाउन सक्ने उनको भनाइ छ।
युक्रेन युद्ध समाधानबारे छलफल
क्रेमलिनका अनुसार पुटिन र ट्रम्पबीचको वार्तामा युक्रेन युद्धको समाधानका सम्भावनाबारे पनि महत्त्वपूर्ण छलफल भएको थियो। रुसी राष्ट्रपतिले युद्धको वर्तमान अवस्था र सुरक्षा परिस्थितिबारे आफ्नो धारणा राखेका थिए।
क्रेमलिनका सहयोगी युरी उशाकोभका अनुसार करिब डेढ घण्टा चलेको वार्तामा रुस–युक्रेन द्वन्द्व र सम्भावित कूटनीतिक प्रक्रियाबारे विचार आदानप्रदान भएको थियो। तर वार्ताबाट तत्काल युद्धविराम वा शान्ति सम्झौता भएको घोषणा गरिएको छैन।
रुस, युक्रेन र अमेरिकाबीच त्रिपक्षीय वार्ता पुनः सुरु गर्ने सम्भावनाबारे पनि चर्चा भएको थियो। उशाकोभका अनुसार रुसी राज्य डुमाको निर्वाचनपछि वार्ता अघि बढाउन सकिने विषयमा पहिले छलफल भएको थियो। तर रुसले आफ्नो भूभाग र निर्वाचन प्रक्रियासँग सम्बन्धित स्थानमा युक्रेनबाट ड्रोन आक्रमण भएको आरोप लगाउँदै तत्काल वार्ता सुरु गर्ने सम्भावना प्रभावित भएको जनाएको छ। यी आरोप रुसी पक्षको भनाइमा आधारित छन्।
इरान र द्विपक्षीय सम्बन्ध पनि एजेन्डामा
वार्तामा इरानसँग सम्बन्धित घटनाक्रम र रुस–अमेरिका द्विपक्षीय सम्बन्धका विषय पनि समेटिएका थिए। क्रेमलिनका अनुसार दुवै राष्ट्रपतिले प्रत्यक्ष सम्पर्क कायम राख्ने र आफ्ना प्रशासन, सुरक्षा निकाय तथा अन्य सम्बन्धित संस्थाबीच संवाद जारी राख्ने सहमति दोहोर्याएका छन्।
ऊर्जा आपूर्ति र युक्रेन युद्धसँगै इरानको विषयमा भएको छलफलले रुस र अमेरिकाबीच विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दामा सम्पर्क कायम रहेको देखाएको छ। तर डिजेल आपूर्तिको घोषणा र कूटनीतिक संवादले युद्ध समाधान वा ऊर्जा बजारमा कस्तो परिणाम ल्याउँछ भन्ने आगामी घटनाक्रमले निर्धारण गर्नेछ।
प्रतिक्रिया