काठमाडौं । बालबालिकाको व्यक्तिगत तथ्यांक र गोपनीयता संरक्षणसम्बन्धी अमेरिकी कानुन उल्लङ्घन गरेको आरोपमा टिकटक ४० करोड अमेरिकी डलर तिर्न सहमत भएको छ। अमेरिकी न्याय मन्त्रालयका अनुसार टिकटकसँग मुद्दा मिलाउन भएको सम्झौताअन्तर्गत कम्पनीले तत्काल ३० करोड डलर र बाँकी १० करोड डलर पछि तिर्नेछ।
अमेरिकी न्याय मन्त्रालय र संघीय व्यापार आयोगले सन् २०२४ मा टिकटकविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका थिए। कम्पनीले अभिभावकको अनुमति नलिई १३ वर्षमुनिका लाखौँ बालबालिकाको व्यक्तिगत तथ्यांक संकलन तथा प्रयोग गरेको आरोप लगाइएको थियो।
अमेरिकाको बाल अनलाइन गोपनीयता संरक्षण ऐन (सीओपीपीए) ले अभिभावकको सहमतिबिना १३ वर्षमुनिका बालबालिकाको व्यक्तिगत जानकारी संकलन गर्न वेबसाइट तथा अनलाइन सेवाप्रदायकलाई रोक लगाएको छ।
‘किड्स मोड’मै पनि डेटा संकलनको आरोप
मुद्दामा टिकटकले १३ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि बनाएको ‘किड्स मोड’ मा समेत प्रयोगकर्ताको इमेल ठेगाना र अन्य व्यक्तिगत जानकारी संकलन गरेको दाबी गरिएको थियो।
न्याय मन्त्रालयका अनुसार टिकटकले बालबालिकालाई एप प्रयोग गर्न दिएको र उनीहरूको व्यक्तिगत तथ्यांक संकलन तथा प्रयोग गर्दा अभिभावकलाई पर्याप्त जानकारी नदिएको आरोप छ।
यो मुद्दा टिकटकको पूर्ववर्ती एप म्युजिकल.लीसँग पनि जोडिएको छ। बाइटडान्सले सन् २०१७ मा म्युजिकल.ली खरिद गरी पछि त्यसलाई टिकटकमा विलय गरेको थियो। अमेरिकाले म्युजिकल.लीविरुद्ध सन् २०१९ मै बालबालिकाको गोपनीयतासम्बन्धी कानुनअन्तर्गत कारबाही अघि बढाएको थियो।
अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले यो सम्झौतालाई सीओपीपीएसम्बन्धी मुद्दाबाट प्राप्त ठूला क्षतिपूर्तिमध्ये एक भएको जनाएको छ।
विश्वभर नियामकको दबाब
अमेरिकी सम्झौता यस्तो समयमा भएको हो, जतिबेला बालबालिकाको अनलाइन सुरक्षा र व्यक्तिगत तथ्यांक संरक्षणलाई लिएर टिकटकमाथि विभिन्न मुलुकका नियामकले निगरानी बढाएका छन्।
युरोपेली संघले सन् २०२४ देखि डिजिटल सेवा ऐनअन्तर्गत टिकटकमाथि अनुसन्धान गरिरहेको छ। पछिल्लो अनुसन्धानमा नाबालिगलाई साइबरबुलिङ तथा आक्रामक सामग्रीको जोखिमबाट पर्याप्त रूपमा सुरक्षित गर्न नसकेको र बालबालिकाका अकाउन्टको गोपनीयता सेटिङ पर्याप्त सुरक्षित नरहेको विषय उठाइएको छ।
युरोपेली संघले नाबालिगका अकाउन्टमा उच्चस्तरीय गोपनीयता र सुरक्षा पूर्वनिर्धारित रूपमा लागू हुनुपर्ने बताएको छ।
बेलायतको सञ्चार नियामक अफकमले पनि जुलाईमा टिकटकमाथि अनुसन्धान सुरु गरेको छ। अनुसन्धानमा बालबालिकालाई हानिकारक सामग्रीबाट जोगाउन कम्पनीले बेलायती कानुनअनुसार पर्याप्त कदम चालेको छ कि छैन भन्ने विषयसँगै उसको उमेर प्रमाणीकरण प्रणालीको समेत अध्ययन गरिनेछ।
यसरी अमेरिका, युरोप र बेलायतमा भइरहेका कारबाहीले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीमाथि बालबालिकाको डेटा सुरक्षा, उमेर प्रमाणीकरण र अनलाइन सुरक्षाको जिम्मेवारी थप कडा बन्दै गएको संकेत गरेको छ।
प्रतिक्रिया